قزوين وارد شد . دو روز بعد ، درحالىكه هداياى خداوندگارش - پادشاه اسپانيا - باشكوهى تمام پيشاپيشش حركت داده مىشد به حضور شاه ايران بار يافت و پس از دو ماه اقامت در قزوين از همان راه كه آمده بود به اصفهان بازگشت . در اين موقع شاه عباس در لشگرگاه بود و خود را براى جنگ با عثمانيها آماده مىكرد . سفير بقاياى سال 1618 ( 1027 ه ق ) و نيز زمستان و بهار سال بعد ( 1028 ه ق ) را در اصفهان گذرانيد زيرا با اين‌كه شاه به فرح‌آباد - شهر قديمى گرگان - رفته بود ميل داشت كه سفير در اصفهان در انتظار وى بماند . سرانجام شاه در آغاز گرماى شديد به اصفهان آمد و به تقاضاى سفير چند بار وى را به حضور پذيرفت . با اين‌كه در اين باريابيها شيوهء پذيرائى و رفتار و مهربانى شاه زائد بر توقع سفير بود ، مع‌ذلك دو درخواست وى - يعنى بازپس دادن آنچه از قلمرو هرمز تصرف كرده بود و محروم ساختن انگليسيها و ديگر خارجيان از تجارت ايران - از طرف شاه رد شد چنان كه مايوس از هرگونه توفيقى اجازهء مرخصى خواست . آخرين باريابى سفير در روز دوم ماه اوت ( اول رمضان 1028 ه ق ) بود و پس از اين ملاقات تقريبا از همان شهرهائى كه آمده بود گذشت و روز هيجدهم اكتبر ( 28 ذيقعده 1028 ه ق ) به هرمز رسيد و چون دريا براى سفر مساعد نبود ناگزير تا پنجم آوريل در اين جزيره توقف كرد . و سپس با كشتى به گوآ عزيمت نمود . در مطالب كتاب از چگونگى رسيدنش به گوآ و نيز علل نخستين اقامتش - هنگام بازگشت - در اين شهر خبرى نمىيابيم . « 9 » آنچه مشهود است در نوزدهم دسامبر 1620 ( 4 صفر 1030 ه ق ) از گوآ حركت مىكند و پس از پيش رفتن تا موزامبيك و تحمل طوفانهاى سهمگين ناگزير بار ديگر به گوآ بازگشته زمستان را در آنجا مىگذراند - و سرانجام در مارس 1622 ( جمادى الاول 1021 ه ق ) براى آخرين بار از گوآ

--> ( 9 ) به گمان ويكفور ، در اينجا چند صفحه‌اى از سفرنامه افتاده است ( صفحهء 393 متن فرانسوى ) . - م .